Yiyecek-içecek pekiştireçleri : Daha çok küçük yaştaki tipik gelişen çocuklarla, ileri derecede zihin yetersizliği ve otizm spektrum bozukluğu olan bireylerle etkili olduğu bilinen yiyecek-içecek pekiştireçleri çok çeşitlenebilen pekiştireçlerdir. Örneğin, peynir, krakerler, bisküvi, fındık, badem gibi kuru yemişler, meyve, meyve suyu, ayran, süt yiyecek-içecek pekiştireçleridir. Yiyecek-içecek pekiştireçlerini kullanırken dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır: İlk olarak, yiyecek-içecek pekiştireçleri öğrencinin tok olduğu zamanlarda işe yaramayacağından kullanılacağı zamanlar yemek zamanlarına göre ayarlanmalıdır. İkinci olarak, yiyeceklerin çok küçük parçalara bölünmesi, içeceklerin de küçük yudumlar halinde bardağa koyularak öğrenciye verilmesi gerekmektedir. Böylelikle çocuğun doyması engellenmiş olacak ve çocuk uygun davranışları tekrar tekrar sergileyecektir. Üçüncü nokta ise, yiyecek-içecek pekiştireçlerinin sözel övgü pekiştireci ile birlikte verilmesi gerektiğidir. Böylelikle, bir süre sonra davranış belli bir orana yükseldiğinde yiyecek-içecek pekiştireci geri çekilerek sadece sözel övgü pekiştireci kullanılabilecektir. Bu da daha doğal bir pekiştireç türü olduğu için sınıf ortamlarında daha kolaylıkla kullanılabilecektir. Kullanım özelliklerine dikkat edildiğinde yiyecek-içecek pekiştireçleri çok etkili pekiştireçler olarak bilinmektedir.
Etkinlik pekiştireçleri: Çocuğun yapmaktan hoşlandığı etkinlikler, sergilediği uygun davranışları sonrasında bu davranışların oluşum sıklığını arttırmak için kullanılabilir. Böylelikle çocuk sevdiği etkinliklere ulaşabilmek için sizin belirlediğiniz hedef becerileri ya da uygun davranışları daha sık sergiler hale gelecektir. Örneğin, çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine bağlı olarak teneffüste futbol oynamak, teneffüste bilgisayar oyunu oynamak, sınıf defterini müdür yardımcısının odasına götürmek, tahta kalemlerini görevlide doldurtmak vb. etkinlikler çocukların düzeyine uygun olarak seçildiğinde gerçekten uygun davranışların sergilenmesinde işe yaramaktadır.
Nesnel pekiştireçler: Nesnel pekiştireçler herhalde tüm öğretmenlerimizin en sık kullandıkları pekiştireç türlerindendir. Özellikle de okul öncesi dönem ve ilkokulun ilk yıllarında sıklıkla kullanılan nesnel pekiştireçler, öğrencinin yakasına yapıştırılan etiketler, defterinde biriktirmesi için verilen yapıştırmalar, kalem arkasına takılan süsler, oyuncak araba, oyuncak bebek, futbolcu-basketbolcu kartları ve çeşitli kırtasiye malzemeleri gibi nesneler nesnel pekiştireçler olarak örneklenebilir.
Burada da tüm pekiştireç türlerinde olduğu gibi, öğrenciniz ya da öğrencileriniz için gerçekten pekiştirici özelliği olan nesneleri seçmek çok önemlidir. Sizin çok beğenerek seçtiğiniz bir nesne öğrenciniz için uygun davranışları sonrasında yeterince teşvik edici olmayabilir. Bu nedenle öğrencinizi ve özelliklerini iyi tanıyarak nelerden hoşlandığını bilmeniz ve pekiştireçlerinizi ona göre belirlemeniz çok önemlidir.
Sosyal pekiştireçler: Fiziksel ya da sözel olarak övgüler öğrencinin uygun davranışlarını arttırmak için kullanılabilecek sosyal pekiştireç türleridir. Örneğin, sarılmak, çak bir beşlik yapmak, sırtını sıvazlamak, omzuna dokunmak, göz kırpmak, baş parmakla tamam işareti yapmak, “aferin” demek, “harikasın” demek, “işte bu” demek, “yaşasın” demek, “aslanım benim” demek, “başardın” demek sosyal pekiştireç türlerine örnektir. Sosyal pekiştireçlerde de diğer pekiştireç türlerinde olduğu gibi öğrencilerinizin özelliğine ve yaş ve gelişim düzeyine uygun pekiştireçler seçmek, pekiştirmenin etkililiğini arttıracaktır.
En kısa sürede size dönüş yapılacaktır