Oluşabilecek uygun olmayan davranışları önlemek amacıyla kural koymak da etkili bir strateji olarak önerilebilir. Aslında burada her birinizin “zaten her sınıfın kuralları var, tabi ki de bizim sınıfımızın da kuralları var” dediğinizi duyar gibi oluyoruz. Uygun olmayan davranışların önlenmesi ile ilgili olarak bizim bu bölümde değinmek istediğimiz iki nokta var:
(a) kuralları belirlerken ve
(b) kuralların uygulanması sırasında dikkat edilmesi gereken hususlar.
Az önce de belirtildiği gibi genellikle her sınıfın belirlenmiş olan kuralları bulunmaktadır. Ancak bu kurallar belirlenirken dikkat edilmesi gereken bazı hususlardan söz etmek uygun olacaktır. Bu hususların ilki, kuralların öğrencilerle birlikte belirlenmesidir. Eğer öğrencileriniz kuralların belirlenmesi aşamasında söz sahibi olurlarsa kurallara uymaları daha yüksek olasılıklı olacaktır. İkinci dikkat edilmesi gereken husus belirlenen kural sayısının 7-10 arasında olması gerektiğidir. Öğrencilerinizin sınıf düzeyine göre bu sayı yedide kalabilir ya da 10’a kadar çıkabilir. Bunlara ek olarak, belirlenen kuralların olumlu ifadelerle yazılması da önemli bir konudur. Örneğin, “Sınıfta yüksek sesle konuşmayalım.” demek yerine “Sınıfta konuşurken başkalarını rahatsız etmeyecek ses tonuyla konuşalım.” demek daha uygun olacaktır. Çalışılan yaş grubuna göre okuma bilmeyen öğrenciler için resimli kurallar tablosu da oluşturulabilir. Kurallar belirlendikten ve olumlu ifadelerle yazıldıktan sonra öğrencilerin görebilecekleri bir yere asılmalıdır. Kuralların yine öğrencilerin sınıf düzeyine göre belli aralıklarla hatırlatılması, daha kolay uygulanmasını sağlayacaktır. Küçük yaş grubu ile çalışıyorsanız kurallar başlangıçta her gün güne başlarken hatırlatılırken haftalar ilerledikçe iki-üç günde bir ve sonra da haftada bir kez hatırlatılabilir. Daha büyük yaş grubu öğrenciler ile çalışıyorsanız kurallar belirlendikten ve sınıfın görülebilir yerine asıldıktan sonra gerektikçe hatırlatmalara yer verilebilir. Öğrenciler kurallara uygun hareket etmeye alıştıkça kurallar birer birer yenileriyle yer değiştirebilir.
Kurallar belirlendikten sonra, kuralların uygulanması aşaması gelmektedir. Uygulama sırasında kurallara uyan öğrencilerin sizin tarafınızdan fark edilmesi ve kurallara uyduğu için ödüllendirilmesi, kuralların daha fazla öğrenci tarafından uygulanmasını sağlayacaktır. Ödüllendirme, sözel övgü (örn., “Furkan çöpleri çöp kutusuna attığın için aferin.”, “Gamze parmak kaldırarak söz istediğin için teşekkür ederim.”, “İlker arkadaşının kalemtıraşını alırken izin istemen çok güzeldi.” vb.) olabileceği gibi, sosyal ödül de (örn., çak bir beşlik yapmak, omzuna dokunmak, göz kırpmak, gülümsemek, başparmak ile tamam işareti yapmak vb.) olabilir. Kurallara uyma davranışının sadece sınıfta sizin tarafınızdan fark edilmesi yeterli olmayacaktır. Sınıfın dersine giren branş öğretmenleri, okuldaki diğer öğretmenler ve personel tarafından da kurallara uyulduğunun fark edilmesi ve bunun öğrencilere belli edilmesi önem taşımaktadır. Özellikle de özel gereksinimli öğrenciler söz konusu olduğunda, öğrencilerin uygun davranışlarının ödüllendirilmesi, uygun davranışların daha sık gerçekleştirilmesini sağlayacaktır. Böylelikle uygun davranışlarla çevresinden ilgi gören öğrenciler uygun olmayan davranış sergileyerek ilgi çekme ihtiyacında olmayacaklardır. Bu da uygun olmayan davranışların önlenmesinde kullanılabilecek bir strateji olarak sunulabilir.
En kısa sürede size dönüş yapılacaktır